Ως γονείς πάντα ενδιαφερόμαστε τι θα φάει το παιδί. Όμως ειδικά για τις πρώτες 1000 ημέρες ζωής, θα πρέπει να είμαστε ακόμα πιο ευαισθητοποιημένοι αφού είναι καθοριστικές για τη διατήρηση της υγείας του και κατά την ενήλικη ζωή.

Σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας «τα βρέφη πρέπει να θηλάζουν αποκλειστικά για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής τους, για να έχουν την καλύτερη δυνατή αύξηση, ανάπτυξη και υγεία. Μετά την περίοδο αυτή, και προκειμένου να καλυφθούν οι αυξανόμενες διατροφικές τους ανάγκες, τα βρέφη θα πρέπει να λαμβάνουν  ασφαλή και επαρκή συμπληρωματική τροφή, ενώ παράλληλα μπορούν συνεχίζουν τον μητρικό θηλασμό έως τα δύο χρόνια της ζωής ή και περισσότερο.»

πηγή: https://www.who.int/topics/infant_nutrition/en/

H εισαγωγή των στερεών τροφών πρέπει ιδανικά να γίνεται με τη συμπλήρωση των 6 μηνών ζωής, και σε καμία περίπτωση πριν τη συμπλήρωση των 4 πρώτων μηνών, αφού προϋπόθεση αποτελεί η αντίστοιχη ανάπτυξη  του βρέφους, όπως να κάθεται με υποστήριξη, να στηρίζει καλά το κεφάλι του στην καθιστή θέση, να αναγνωρίζει το κουτάλι, να δείχνει ενδιαφέρον για τις τροφές, να ανοίγει το στόμα όταν του προσφέρεται τροφή, να δέχεται το κουτάλι χωρίς να το σπρώχνει προς τα έξω και να καταπίνει την τροφή χωρίς να πνίγεται.

 Εισαγωγή στερεών τροφών από τον 6ο  μήνα  

• Σταδιακή εισαγωγή τροφών

Η εισαγωγή των βασικών ομάδων τροφών (κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά προϊόντα, φρούτα, λαχανικά), όπως επίσης και των δυνητικά αλλεργιογόνων (αυγό, ίχνη ξηρών καρπών, θαλασσινά) δεν χρειάζεται να καθυστερήσει, αλλά θα πρέπει να φροντίσουμε για τη σταδιακή εισαγωγή τους.

• Σειρά εισαγωγής

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη σειρά εισαγωγής των τροφίμων. Ωστόσο, προτεινόμενες πρώτες τροφές είναι όσες αποτελούν πλούσιες πηγές σιδήρου, όπως τρόφιμα ζωικής προέλευσης π.χ. κόκκινο και λευκό κρέας, αυγό και ψάρι.

• Ποικιλία τροφών

Η εισαγωγή ποικιλίας τροφών με διαφορετικές γεύσεις βοηθά στην καλύτερη αποδοχή τροφών στη συνέχεια.

• Φρούτα

Τα φρούτα προτείνεται να προσφέρονται αλεσμένα ή σε μικρά κομμάτια (ανάλογα με την ηλικία του βρέφους) και όχι με τη μορφή χυμού.

•     Νερό/Αποστείρωση

Η προσφορά νερού ξεκινά με την εισαγωγή των στερεών τροφών και δεν χρειάζεται να αποστειρώνεται, εφόσον προέρχεται από ασφαλές δίκτυο.

• Γάλα

Στα βρέφη που δεν θηλάζουν οι ανάγκες τους καλύπτονται με 2 γεύματα τροποποιημένου γάλακτος 2ης βρεφικής ηλικίας, πρωί και βράδυ,  ενώ δεν πρέπει να αντικαθίστανται τα γεύματα των στερεών τροφών με γάλα. Τα βρέφη που θηλάζουν συνεχίζουν κανονικά μητρικό θηλασμό και στο 2ο εξάμηνο της ζωής εξασφαλίζοντας όμως ταυτόχρονα και την επαρκή πρόσληψη στερεών τροφών.

• Γλουτένη

Η εισαγωγή τροφών με γλουτένη (π.χ. σιτάρι, κριθάρι) γίνεται μετά τον 6ο μήνα  και πριν τον 7ο, σε μικρές ποσότητες καθόλη τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής.  Ο τρόπος αυτός εισαγωγής της γλουτένης συνδέεται με μειωμένη εμφάνιση δυσανεξίας σε αυτήν.

• Μετάβαση από τις αλεσμένες τροφές σε κομμάτια

Οι αλεσμένες τροφές σταδιακά θα πρέπει να αντικατασταθούν από ψιλοκομμένες και εν συνεχεία από μικρά κομμάτια που το βρέφος  θα μπορεί να πιάσει και με τα χέρια του και να καταναλώσει μόνο του. Κατά τον 10ο μήνα ζωής συνιστάται  να σταματήσει η πολτοποίηση των τροφών. Η παράταση της πολτοποίησης μετά την ηλικία αυτή έχει διαπιστωθεί ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης προβλημάτων μάσησης και κατάποσης των στερεών τροφών μετά τον 1ο χρόνο ζωής, γεγονός που θα δυσκολέψει σημαντικά τη μετάβαση του παιδιού στο φαγητό της υπόλοιπης οικογένειας.

• Χορτοφαγική διατροφή

Σε περίπτωση όπου η οικογένεια επιλέγει αποκλειστικά μια χορτοφαγική διατροφή το βρέφος θα πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα διατροφικά συμπληρώματα, ενώ παράλληλα να έχει τακτική παιδιατρική και διαιτολογική παρακολούθηση.

• Βιταμίνη D 

Όλα τα βρέφη (θηλάζοντα και μη) πρέπει να λαμβάνουν συμπληρωματικά βιταμίνη D, τουλάχιστον για τους πρώτους 6 μήνες ζωής.

•  Αποδοχή στερεών τροφών

Εάν το παιδί δεν δεχθεί αμέσως μια νέα γεύση δεν θα πρέπει να απογοητευόμαστε, αφού μπορεί να χρειαστούν περίπου 8-10 προσπάθειες για να δεχτεί το βρέφος να καταναλώσει ένα νέο τρόφιμο.

• Ποσότητα και συχνότητα γευμάτων

Καθώς το βρέφος μεγαλώνει, θα πρέπει σταδιακά να αυξάνουμε την ποσότητα και τη συχνότητα των γευμάτων. Σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε τα σημάδια πείνας και κορεσμού που εμφανίζει το βρέφος, χωρίς να το πιέζουμε να καταναλώσει όλη την ποσότητα που έχουμε ετοιμάσει.

• Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται κατά το 1ο έτος ζωής

Το αλάτι και η ζάχαρη, όπως επίσης και οι τροφές που τα περιέχουν σε σημαντικό βαθμό, θα πρέπει να αποφεύγονται κατά το 1ο έτος ζωής. Επίσης δεν θα πρέπει να προσφέρουμε μέλι αφού μπορεί να περιέχει σπόρους του βακτηρίου Clostridium Botulinum και να προκαλέσει αλλαντίαση. Καλό είναι να αποφεύγονται οι χυμοί φρούτων (τυποποιημένοι ή φρέσκοι) και τα αναψυκτικά, λόγω της αυξημένης περιεκτικότητας τους σε σάκχαρα, όπως επίσης το τσάι και τα αφεψήματα. Τέλος δεν χορηγούμε φρέσκο, μη τροποποιημένο γάλα εμπορίου καθώς και ολόκληρους ξηρούς καρπούς ή ολοκληρα στρογγυλά φρούτα λόγω του κινδύνου πνιγμονής.